Miejska Biblioteka Publiczna w Białej Podlaskiej razem z Instytutem Historii i Stosunków Międzynarodowych Uniwersytetu Przyrodniczo-Humanistycznego w Siedlcach były organizatorami spotkania z historykiem dr. hab. Dorotą Weredą, która wygłosiła prelekcję nt. „Bazylianie bialscy”. Temat okazał się ciekawy dla bardzo wielu osób, które zgromadziły się 26 kwietnia w dziale wiedzy o regionie bialskiej biblioteki.

Prelegentka, Dorota Wereda ur. się w 1970 r. w Siedlcach. Jest absolwentką Wydziału Nauk Humanistycznych Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego, na którym również obroniła pracę doktorską oraz uzyskała stopień doktora habilitowanego.

Od 1994 r. związana jest z uczelnią w Siedlcach (obecnie Uniwersytetem Przyrodniczo-Humanistycznym). Jest pracownikiem naukowym w Zakładzie Archiwistyki Instytutu Historii i Stosunków Międzynarodowych. Swoje zainteresowania naukowe koncentruje na historii nowożytnej ze szczególnym uwzględnieniem dziejów cerkwi unickiej. Jest autorką i redaktorką kilku publikacji książkowych np. Biskupi unickiej metropolii kijowskiej w XVIII wieku (Siedlce-Lublin, 2013), Unicka diecezja włodzimiersko-brzeska (część brzeska) w XVIII wieku (Siedlce, 2014), a także około 100 artykułów w czasopismach naukowych, pracach zbiorowych oraz biogramów w Polskim Słowniku Biograficznym i haseł w Encyklopedii Katolickiej. W wielu publikacjach zajmuje się dziejami regionalnymi, m. in. Działalność Tymoteusza Szczurowskiego na Podlasiu, Misje bazylianów z Białej w drugiej połowie XVIII wieku, Relikwie Jozafata Kuncewicza w Białej. Ideowe ewolucje kultu.

Historia bazylianów w Białej Podlaskiej sięga XVIII w. i jest ściśle związana z kultem Jozafata Kuncewicza, który zginął śmiercią męczeńską w obronie Unii Brzeskiej, czyli jedności Kościoła wschodniego i zachodniego. Jego ciało złożono w Połocku (obecnie Białoruś). Do jego relikwii przybywały licznie pielgrzymki. Car Piotr I w 1705 r. zajął Połock. Na szczęście relikwie zostały wcześniej wywiezione przez Karola Stanisława Radziwiłła, który, omijając wojska szwedzkie i moskiewskie, z trudem dowiózł srebrną trumnę (ufundowaną przez Kazimierza Sapiehę i wartą 6000 talarów) do Białej Książęcej, później Podlaskiej. Drogocenny skarb został umieszczony w kaplicy pałacowej. Po wojnie bazylianie upomnieli się o swoją własność, ale spór musiał rozstrzygnąć sąd papieski w Dubnie w 1743 r. Wyrok mówił, ze trumna pozostanie w Białej o ile zostanie wybudowana godna tych relikwii świątynia. Księżna Anna z Sanguszków Radziwiłłowa ufundowała zatem wspaniały barokowy kościół i klasztor oo. bazylianów. Fundację ukończyli jej synowie. W 1765 r. w obecności biskupa wileńskiego E. A. Wołłowicza przeniesiono relikwie do kościoła p. w. św. Barbary. Nastąpiły czasy wielkiego ożywienia religijnego. Relikwie złożone w wielkim ołtarzu stały się celem licznych pielgrzymek, a słynny odpust trwał cały miesiąc (ze względu na listopadową słotę Innocenty XI pozwolił przenieść święto na 26 września). W 1861 r. o. Sofroni Trocewicz zebrał od wiernych 3000 rubli na obraz Józefa Simmlera przedstawiający mord na św. Jozafacie. Cenę obrazu ustalono na 5000 rubli, ale malarz szlachetnie darował resztę honorarium. Uroczyste poświęcenie dzieła odbyło się udziałem bp B. Szymańskiego. Obraz został w 1865 r. wywieziony do Moskwy do Muzeum Rumiancewa i powrócił dzięki zwycięstwu Marszałka J. Piłsudskiego w 1920 r. Do Białej został przywieziony w 1927 r. i umieszczony w bocznym ołtarzu.

Klasztor bazyliański w Białej Podlaskiej został skasowany w 1864 roku, a cerkiew unicka została zamieniona na świątynię prawosławną. Aby zapobiec pielgrzymkom katolików do kościoła, gdzie znajdowały się relikwie błogosławionego (od 1867 świętego) nakazano je ukryć. W 1873 roku trumnę z ciałem Jozafata Kuncewicza zniesiono do podziemia klasztornego, zasypano piaskiem i śmieciami, a wejście do krypty zamurowano.

W 1915 roku świątynia pobazyliańska została opuszczona przez księży prawosławnych. Rok później pod kierunkiem armii austro-węgierskiej przeprowadzono w kościele badania archeologiczne. Ciało św. Jozafata zostało odnalezione dzięki pomocy mieszczanina Emiliana Radomińskiego. Ponownie otwarto sanktuarium. Nie trwało to jednak długo, gdyż w 1917 roku, pomimo oburzenia mieszkańców miasta, relikwie św. Jozafata zostały wywiezione do kościoła greckokatolickiego św. Barbary w Wiedniu, skąd w 1949 roku trafiły do Bazyliki św. Piotra w Watykanie.

W okresie międzywojennym trwały starania o przywrócenie świątyni charakteru sanktuarium św. Jozafata i o zwrot relikwii. Nie dały one jednak rezultatu i cerkiew św. Barbary została w 1919 roku zamieniona na rzymskokatolicki kościół parafialny, który obecnie nosi wezwanie Narodzenia Najświętszej Maryi Panny.

/mb/

bazylianie bialscy
bazylianie
DSC_1395_wynik
DSC_1399_wynik
DSC_1400_wynik
DSC_1402_wynik
DSC_1403_wynik
DSC_1407_wynik
DSC_1408_wynik
DSC_1409_wynik
DSC_1410_wynik
DSC_1411_wynik
DSC_1412_wynik
DSC_1413_wynik
DSC_1414_wynik
DSC_1416_wynik
DSC_1421_wynik
DSC_1425_wynik
  • Brak komentarzy

Skomentuj

Komentuj jako gość

0 / 1000 Ograniczenie ilości znaków
Twoja wiadomość powinna zawierać od 10-1000 znaków
warunki użytkowania.

WYDAWCA


logo arx

 

ARX-MERITUM Sp. z o.o.

ul. Dąbrowskiego 16

21-300 Radzyń Podlaski

REDAKCJA


Kontakt:

Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.

Redaktor naczelny - Magdalena Krawczyk

Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.

882-999-824

 

Dziennikarze

Dominika Lipowska

Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.

Małgorzata Brodowska

Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.

Andrzej Kotyła (felietonista)

Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.

REKLAMA


Kontakt: 604-585-595

Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.

Cennik

Specyfikacja techniczna reklam

Regulamin